Spichlerz w Gorzowie Wielkopolskim

Elewator – zastosowanie?

Pierwsze elewatory powstawały już w średniowieczu- były to elewatory zbożowe, które pełniły głównie zadanie składownika. Pierwszy elewator posiadał tylko jedną kondygnację, ale wraz z ożywieniem uprawy w Polsce był już wielokondygnacyjny. Gromadzono w nim materiały drobne, szczególnie zboże.
Pierwsze elewatory powstawały już w średniowieczu- były to elewatory zbożowe, które pełniły w głównej mierze rolę składownika. Pierwszy elewator posiadał tylko jedną kondygnację, ale wraz z intensyfikacją rolnictwa w kraju nad Wisłą był już wielokondygnacyjny. Gromadzono w nim materiały drobne, szczególnie zboże.

Elewator wyróżnia się niecodzienną budową, bowiem najczęściej przypomina stłoczoną bryłę. Elewatory zbożowe cechują się niezbyt dużą ilością okien, spadzistym dachem oraz zwężającymi się w trójkąt szczytami. Wiejskie elewatory najczęściej były wykonane z drewna i stanowiły charakterystyczny komponent posiadłości dworskich.W większych miastach, takich jak Gdańsk czy Elbląg, konstruowano elewatory murowane, z ciekawymi funkcjami ( np. windy transportowe czy też rynny spustowe dla zboża). Niektóre dawne elewatory (często wpisane też do rejestru zabytków) posiadają również charakterystyczne dla danej epoki zdobienia i detale architektoniczne. Największym elewatorem zbożowym na ziemiach polskich jest elewator Ewa, znajdujący się w Szczecinie przy Nabrzeżu Zbożowym w bliskości portu morskiego. Objętość szczecińskiego elewatora to 75 tysięcy metrów kwadratowych, które zapewnia przechowywanie aż 50 tysięcy ton zboża. Elewator Ewa wykorzystywany jest przede wszystkimdo przeładunku, przechowywania, ważenia, wysychania, zabijania szkodników za pomocą surowców chemicznych zwanych fumigantami oraz ochrony i kontroli fitosanitarna zboża.

Elewator kiedyś służył jedynie do mechanicznego transferowania, wietrzenia, suszenia i sortowania zbóż. Wraz z ożywieniem metod technologii wytwórczych i powstawaniem nadwyżek produkcyjnych, konstrukcja elewatora była modernizowana o użyteczne rozwiązania techniczne. Elewator z biegiem czasu znajdował zastosowanie w innych rodzajach produkcji, w których niezbędne jest gromadzenie materiałów sypkich czy też nadmiar materiałów.

Aktualnie elewator z reguły to budowla skomplikowana i złożna, pozwalająca na nie tylko przechowywanie nawet kilkadziesiąt ton substancji, ale i dozorowanie, utrzymywanie odpowiedniej temperatury oraz wilgotności poprzez związanie z specjalistycznymi systemami i urządzeniami technologicznymi. W niektórych gałęziach gospodarki, zwłaszcza w rolnictwie czy przetwórstwie owocowym, elewator to stałe narzędzie produkcji.